11:17 π.μ.
0
Στα τέλη των 80’s, το «Εργαζόμενο Κορίτσι» της Melanie Griffith μετατρεπόταν σε είδωλο για εκατομμύρια γυναίκες, με concept απλό: Οταν ένα κορίτσι δουλεύει σκληρά, διεκδικεί το δίκιο του και δεν φοβάται, τότε η bitch διευθύντρια Sigourney Weaver θα κατατροπωθεί, και τόσο η δουλειά όσο και ο Harrison Ford θα γίνουν δικοί του. Σήμερα, 30 χρόνια μετά, η Εργαζόμενη Μητέρα είναι το νέο πρότυπο, ενώ το concept είναι κάπως πιο περίπλοκο: Εκείνη δουλεύει σκληρά (και όχι μόνο στο γραφείο), διεκδικεί το δίκιο της (δηλαδή λίγο περισσότερο χρόνο με το παιδί της) και δεν φοβάται (είναι τόσο πολυάσχολη που δεν προλαβαίνει). Την bitch διευθύντρια σχεδόν τη λυπάται ?σίγουρα τρέχει περισσότερο από την ίδια για να προλάβει παιδιά, οικογένεια, υποχρεώσεις και άπειρες διευθυντικές ευθύνες. Οσο για τη δουλειά και τον «Harrison», είναι ήδη δικοί της... Τι καλά που θα ήταν αν γίνονταν αμφότεροι λίγο πιο συνεργάσιμοι!
Εργασία και μαμά
Πριν από κάποια χρόνια, η εργασία της γυναίκας, και δη της μητέρας, ήταν συνώνυμη με χαμηλή κοινωνική τάξη ή προσβολή του συζύγου, ως κάποιου που δεν μπορεί να θρέψει την οικογένειά του. Σήμερα αυτός ο αφορισμός ακούγεται σχεδόν αστείος. Με το κόστος ζωής σε πολύ υψηλότερα επίπεδα, ο δεύτερος μισθός δεν είναι προαιρετική επιλογή, αλλά απαραίτητος για να καλύψει η οικογένεια τα έξοδά της. Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με σχετική έρευνα, περισσότερες από 75.000 Ελληνίδες άφησαν τη δουλειά τους το 2006, με βασικότερη αιτία την έλλειψη βοήθειας για τη φροντίδα των παιδιών... «Αγαπώ τη δουλειά μου και ευτυχώς που έχω βοήθεια από την οικογένεια, διαφορετικά θα ήμουν αναγκασμένη να κάνω επιλογές εις βάρος της», λέει η κ. Νίκη Ψάλτη, δημοσιογράφος, μητέρα 2 παιδιών, 4μισι και 2μισι ετών. Στο ίδιο μήκος κύματος, και η κ. Μικαέλα Θεοφίλου, αρχισυντάκτρια του site Stylewatch.gr και ραδιοφωνική παραγωγός, μητέρα ενός 12μηνου αγοριού. «Για να είναι ευτυχισμένο το παιδί, πρέπει να είναι ευτυχισμένη η μαμά. Ενας παράγοντας ευτυχίας είναι η δουλειά μου. Ακόμα κι αν είχα λυμένο το οικονομικό, και πάλι θα εργαζόμουν, αλλά θα επέλεγα άλλη εργασιακή σχέση, ίσως με λιγότερες ώρες ή εργασία από το σπίτι, θα διαπραγματευόμουν διαφορετικά».
Μόνες στο σπίτι
Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, ένας από τους λόγους που οι γυναίκες καθυστερούν να κάνουν παιδιά ή κάνουν μόνον ένα είναι πως δεν έχουν βοήθεια από την πολιτεία, αλλά και από τους συζύγους τους. «Ο άντρας μου δεν είχε ούτε κατά διάνοια τη νοοτροπία του συζύγου που θα βοηθούσε στο σπίτι, έτσι είχε μεγαλώσει. Ισως είχαμε κάνει περισσότερα παιδιά αν η στάση του ήταν διαφορετική», λέει η κ. Παναγιώτα Θυρή, συνταξιούχος τραπεζικός, μητέρα δύο αγοριών, 28 και 25 ετών. Στον αντίποδα αυτού του μοντέλου, η κ. Ψάλτη αναφέρει: «Οι σύγχρονοι άντρες αντιμετωπίζουν το θέμα μάλλον διαφορετικά και επιδιώκουν να ασχολούνται με τα παιδιά τους», ενώ η κ. Θεοφίλου προσθέτει μια ακόμα διάσταση: «Ο άνδρας μου επιθυμεί να είναι εμπλεκόμενος μπαμπάς, αλλά και λόγω της δουλειάς του είναι περισσότερες ώρες από εμένα με το παιδί. Στην αρχή ζοριζόμουν που δεν είχα εγώ τον τελευταίο λόγο για τις συνήθειες του μικρού, αλλά στην πορεία είδα πως είναι αναπόφευκτο, ίσως και καλύτερο για την ισορροπία της οικογένειας. Οι λίγες ώρες επαφής δεν διαρρηγνύουν τη σχέση μητέρας-παιδιού· αντίθετα η σχέση πατέρα-παιδιού είναι σημαντικό να χτίζεται». Οσο για τη βοήθεια από την πολιτεία, η θέση της κ. Θυρή είναι απόλυτη: «Δεν δίνονται παροχές στις νέες μητέρες ούτε κίνητρα να κάνουν παιδιά. Ωστόσο ούτε παλαιότερα οι παροχές συμφωνούσαν με τις ανάγκες. Εγώ συνταξιοδοτήθηκα στα 40, με 18 μόλις χρόνια εργασίας, όμως τότε τα παιδιά μου ήταν ήδη μεγάλα. Θα προτιμούσα χίλιες φορές να είχα δυνατότητα να μείνω τα πρώτα χρόνια μαζί τους, και ας δούλευα περισσότερο μετά».
Μαμά ετών 20 ή μαμά ετών 40;
Τα στατιστικά στοιχεία είναι εύγλωττα: στα 80’s 1 στις 5 γυναίκες αποφάσιζε να γίνει μητέρα μετά τα 30, στα 90’s 1 στις 4, ενώ με τη νέα χιλιετία 1 στις 2 νέες μητέρες είναι άνω των 30, με διαρκώς αυξανόμενο και το ποσοστό των γυναικών που τεκνοποιούν κοντά ή μετά τα 40! Οικονομικοί και κοινωνικοί οι λόγοι που αναφέρουν οι γυναίκες ως ανασταλτικούς παράγοντες στο να κάνουν παιδιά σε μικρή ηλικία. Η κ. Θεοφίλου λέει χαρακτηριστικά: «Αν μετανιώνω που έκανα παιδί μετά τα 30; Κατηγορηματικά όχι! Στην περίπτωσή μου, το παιδί ήρθε σε εποχή ωριμότητας και συνειδητής επιλογής. Αν το είχα κάνει νωρίτερα, ίσως μετάνιωνα για τη ζωή που δεν έζησα». Την απόκτηση παιδιών σε μεγαλύτερη ηλικία στηρίζουν αρκετές γυναίκες παρόλο που οι ίδιες έπραξαν διαφορετικά. «Μέχρι τα 21 είχα και τα 2 παιδιά μου. Πήρα πτυχίο, έκανα ξένες γλώσσες (θυμάμαι να παρακολουθώ μάθημα στο μεταπτυχιακό και να στάζει το στήθος μου γάλα, γιατί θήλαζα ακόμα), όμως αν έπρεπε να ξαναπάρω αποφάσεις, θα έκανα τα παιδιά μου μετά τα 30. Οχι τόσο για τις εξόδους και τα ταξίδια που δεν έκανα με τον σύζυγό μου, αλλά επειδή στα 30 η οικονομική μας κατάσταση θα ήταν διαφορετική, θα ένιωθα πολύ πιο άνετη να τα μεγαλώσω, να είμαι περισσότερο κοντά τους όσο θα ήταν μικρά», λέει η κ. Κατερίνα Λάμπρου, δημόσιος υπάλληλος. Ανάλογες επιλογές αλλά εντελώς διαφορετική οπτική και στάση ζωής για την κ. Παυλίνα Μαυράκη, ιδρύτρια και ιδιοκτήτρια της εταιρείας βιολογικών καλλυντικών BodhiSattva: «Στα 19 έκανα από επιλογή το πρώτο μου παιδί και μέχρι τα 24 είχα άλλα δύο. Παράλληλα σπούδαζα και εργαζόμουν, με ωράρια συχνά εξαντλητικά και συνθήκες όχι πάντα ιδανικές. Ομως, θεωρώ πως η μητρότητα σε τόσο νεαρή ηλικία όχι μόνο δεν μου στέρησε, αλλά μου προσέφερε πράγματα που δεν θα τα είχα ζήσει ή εκτιμήσει υπό άλλες συνθήκες. Καθώς ήμουν κοντά ηλικιακά, νομίζω πως άκουγα καλύτερα τα παιδιά μου και αντιλαμβανόμουν τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους».
Συμβουλές προς νέες μαμάδες
Τελικά, πόσο συμβιβάζεται η καριέρα με τη μητρότητα; Και όταν μια γυναίκα αποφασίσει να βουτήξει στα βαθιά, διεκδικώντας θέση προς κάθε προσφερόμενη κατεύθυνση, μήπως χάνει περισσότερα από όσα κερδίζει; Η κ. Μαυράκη είναι σαφής: «Νομίζω πως έχουμε περάσει σε μια καριεροθηρική εποχή που μας στερεί πιο πολλά από αυτά που υποτίθεται πως μας προσφέρει. Η δική μου συμβουλή προς τις νέες μητέρες αλλά και στην κόρη μου είναι "Ρίξτε τους ρυθμούς". Τα παιδιά ειδικά όταν είναι μικρά, αδιαφορούν αν θα έχουν ένα ζευγάρι παπούτσια παραπάνω. Θέλουν κοντά εμάς τις ίδιες. Γενικότερα, πιστεύω πως τα παιδιά έχουν προτεραιότητα, με την προϋπόθεση, φυσικά, πως μια γυναίκα ουσιαστικά και συνειδητά θέλει παιδιά, κι όχι ένα παιδί τρόπαιο για κοινωνικούς λόγους. Οσο για την καριέρα, προσωπικά δεν γνωρίζω καμία γυναίκα με πραγματική επιθυμία και όρεξη να εργαστεί που να μην τα κατάφερε τελικά, ακόμα κι αν άνοιξε τον εργασιακό της ορίζοντα στα 38 ή τα 48 της χρόνια».
Trivia
  • 3% των Ελλήνων βοηθά στο σπίτι, και 3% μαγειρεύει (τα ποσοστά είναι τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση).
  • 47% των Ελληνίδων εργάζεται. Αν και υπάρχει αυξητική τάση, το ποσοστό είναι πολύ μικρό- τερο από το 61% των αντρών. Επίσης, είναι το χαμηλότερο στην Ε.Ε. μαζί με την Ιταλία.
  • 8 στους 10 part timers (περιλαμβάνονται και οι ανασφάλιστοι) είναι γυναίκες, όχι όμως από δική τους επιλογή ?θα ήθελαν πλήρες ωράριο αλλά δεν βρίσκουν ανάλογη δουλειά.
  • 36μηνη άδεια με αποδοχές απολαμβάνουν οι νέες μητέρες στη Σουηδία.
  • Κίνητρα από το πρώτο παιδί, που αυξάνονται σημαντικά με κάθε γέννα, δίνονται στις Γερμανίδες.
  • 155.000 υπολογίζονται οι Ελληνίδες άγαμες μητέρες (αντιστοιχεί στο 10-12% των Ελληνίδων μητέρων και είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη). Το αντίστοιχο είναι 20-25% στην κεντρική Ευρώπη και 45-55% στη βόρεια Ευρώπη.
(Πηγές: Ευροβαρόμετρο, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία)