9:47 μ.μ.
0
Τι ισχύει για την ετήσια άδεια στον ιδιωτικό τομέα, ποια είναι τα δικαιώματα των εργαζομένων σε περίπτωση εγκυμοσύνης και τοκετού, πως υπολογίζονται οι αποδοχές και χρόνος καταβολής τους; Δείτε αναλυτικά όλα όσα προβλέπονται.
1.ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ:

Το καθεστώς της ετήσιας άδειας για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα εχει ως εξής:

1. ΩΣ ΠΡΟ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ: Ο χρόνος χορηγήσεως των αδειών καθορίζεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ μισθωτών και εργοδότη. Οι μισοί τουλάχιστον από τους μισθωτούς πρέπει να πάρουν άδεια μέσα στο χρονικό διάστημα από 1 Μαΐου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο μηνών από το χρονικό σημείο κατά το οποίο διατυπώθηκε το σχετικό αίτημα. Επίσης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια οπωσδήποτε πριν τη λήξη του ημερολογιακού έτους, έστω και αν δεν του την ζήτησε ο μισθωτός.

2. ΩΣ ΠΡΟΣ TOΝ ΤΡΟΠΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ. Η άδεια για μεν το πρώτο ημερολογιακό έτος χορηγείται σε τμήματα, Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του πρώτου ημερολογιακού έτους, εντός του οποίου προσλήφθηκε ο μισθωτός, να χορηγήσει σε αυτόν την αναλογία της κανονικής του άδειας. Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τμηματικά την άδειά του με αποδοχές, που αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στο έτος αυτό.

Η αναλογία υπολογίζεται και πάλι με βάση της 20 ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο ή τις 24 ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο. Στη διάρκεια του έτους αυτού και στο σημείο που συμπληρώνει 12 μήνες εργασία, η άδεια αυξάνεται κατά μία (1) εργάσιμη ημέρα. Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του δεύτερου ημερολογιακού έτους, να του χορηγήσει αναλογικώς ή ολόκληρη την
άδεια που φθάνει μέχρι τις 21 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο, και τις 25 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο.
Κατά το τρίτο ημερολογιακό έτος, καθώς και τα επόμενα ο μισθωτός δικαιούται να λάβει ολόκληρη την άδεια του σε κάθε χρονικό σημείο του έτους αυτού. Η άδεια αυτή θα φθάσει τις 22 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο ή τις 26 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο, εάν έχουν συμπληρωθεί 2 έτη απασχόλησης μέσα στο τρίτο ημερολογιακό έτος. Οι μισθωτοί με προϋπηρεσία τουλάχιστον 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται 25 εργάσιμες ημέρες άδειας, για όσους είναι με πενθήμερο, ή 30 εργάσιμες ημέρες άδειας, για όσους είναι με εξαήμερο με αποδοχές (ΕΓΣΣΕ 2000-2001, άρθρο 6).

Επίσης οι μισθωτοί, από 1-1-2008, μετά τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας δικαιούνται μία (1) εργάσιμη ημέρα παραπάνω, δηλ. 26 ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο και 31 ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο (ΕΓΣΣΕ 2008-2009, άρθρο 3). Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η κατάτμηση της αδείας υπό προϋποθέσεις, δηλαδή, σε περίπτωση ιδιαίτερης σοβαρής ή επειγούσης ανάγκης της επιχειρήσεως ή κατ' αίτηση του μισθωτού λόγω δικαιολογημένης αιτίας και πάντοτε μετά από έγκριση της αρμόδιας περιφερειακής Υπηρεσίας του Υπ. Εργασίας.

Στην περίπτωση αυτή το πρώτο τμήμα της αδείας πρέπει να περιλαμβάνει 6 τουλάχιστον ημέρες. Για δε τους ανηλίκους, κάτω των 18 ετών 12 τουλάχιστον εργάσιμες μέρες. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου για τη διάρκεια της άδειας (όχι λιγότερο από 6 ημέρες) και το χρόνο χορήγησής της αποφασίζει τριμελής επιτροπή της αρμόδιας Επιθεώρησης Εργασίας, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων.

3. ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ

Ο εργαζόμενος δικαιούται στη διάρκεια της άδειάς του τις αποδοχές που θα έπαιρνε αν εργαζόταν κανονικά με πλήρη απασχόληση. Στις αποδοχές αυτές συμπεριλαμβάνονται όλα τα καταβαλλόμενα μηνιαία επιδόματα και οι προσαυξήσεις. Δικαιούται επίσης επίδομα αδείας, το οποίο είναι ίσο με τις αποδοχές των ημερών άδειας, με ανώτατο όριο το ½ του μισθού, για τους αμειβόμενους με μισθό ή τα 13 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο. Ο εργοδότης υποχρεούται να προκαταβάλλει τις αποδοχές και το επίδομα άδειας στον εργαζόμενο στην αρχή της άδειας.

4. ΟΙ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΟΙ ΝΑ ΤΗΡΟΥΝ ΒΙΒΛΙΟ ΑΔΕΙΩΝ

Οι εργοδότες πρέπει να τηρούν βιβλίο αδειών, κατά τις υποδείξεις του Υπ. Εργασίας, στο οποίο θα πρέπει να εγγράφεται η ημερομηνία πρόσληψης, η χρονική διάρκεια της αδείας της οποίας δικαιούται κάθε μισθωτός, η χρονολογία χορήγησης της αδείας και οι αποδοχές αδείας που κατεβλήθησαν στον μισθωτό. Το βιβλίο πρέπει να βρίσκεται στη διάθεση των Επιθεωρητών Εργασίας.


2.ΑΔΕΙΕΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ: Επιπλέον 6 μήνες, υπό προϋποθέσεις και μόνο για τις ασφαλισμένες στο ΙΚΑ: Οι εργαζόμενες μητέρες του ιδιωτικού τομέα, δικαιούνται άδεια μητρότητας συνολικής διάρκειας περίπου 4 μηνών (17 εβδομάδων). Οι πρώτες 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν από την πιθανή ημερομηνία του τοκετού και ονομάζονται άδεια κύησης, ενώ οι υπόλοιπες 9 εβδομάδες δίνονται μετά από τον τοκετό (άδεια λοχείας). Η άδεια αυτή, δίνεται ανεξάρτητα από το χρόνο εργασίας της μητέρας, ενώ δεν έχει σημασία εάν είναι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ορισμένου, ή αορίστου χρόνου.

Μετά τη λήξη της οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούνται μειωμένο κατά 1 ώρα την ημέρα ωράριο εργασίας (χωρίς μείωση αποδοχών) για συνολικά 30 μήνες. Εναλλακτικά μπορούν να έχουν μειωμένο ωράριο κατά 2 ώρες την ημέρα για τους πρώτους 12 μήνες και 1 ώρας για 6 επιπλέον μήνες μετά τη λήξη της άδειας λοχείας, εφόσον υπάρχει συμφωνία με τον εργοδότη.

Εφόσον συμφωνήσει ο εργοδότης, εναλλακτικά με τις δύο παραπάνω επιλογές, η μητέρα μπορεί αντί για μειωμένο ωράριο, να πάρει συνεχόμενη άδεια με αποδοχές, διάρκειας περίπου 3,5 μηνών. Αυτή την άδεια φροντίδας παιδιού, με τις τρεις εναλλακτικές δυνατότητες, μπορεί να την πάρει ο εργαζόμενος πατέρας του παιδιού, εφόσον δεν κάνει χρήση η μητέρα.

Από τον περασμένο Απρίλιο, το υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, μέσω τις ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, θεσμοθέτησε μόνο για τις μητέρες που είναι ασφαλισμένες στο ΙΚΑ, και αυτό υπό προϋποθέσεις) τη δυνατότητα επιπλέον 6μηνης άδειας, της λεγόμενης «ειδικής άδειας μητρότητας». Τα χρήματα στη νέα μητέρα, τα οποία έχουν οριστεί σε 739,56 ευρώ το μήνα μικτά (όπως αναπροσαρμόσθηκαν από την 1η Μαΐου) τα καταβάλει ο ΟΑΕΔ.

Κατά συνέπεια, οι ασφαλιστικές εισφορές αφαιρούνται από το παραπάνω ποσό, με αποτέλεσμα ο Οργανισμός να καταβάλλει τελικώς πολύ μικρότερο ποσό στη νέα μητέρα. Δικαιούχοι της ειδικής εξάμηνης άδειας, είναι οι μητέρες, οι οποίες, κατά την έναρξή της απασχολούνταν με καθεστώς πλήρους απασχόλησης, έχουν ενεργή εργασιακή σχέση οποιασδήποτε μορφής (ορισμένου ή αορίστου χρόνου), είναι ασφαλισμένες στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ και υπάγονται στο άρθρο 9 της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας 2004-2005.

Αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της ΓΣΕΕ, καθώς οι εξαιρέσεις και οι συσταλτικές ερμηνείες, περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής μιας καταρχήν θετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία όμως κατά την εφαρμογή της έχει λάβει αρνητικά χαρακτηριστικά, προκαλώντας απογοήτευση, αίσθημα αδικίας και αντιδράσεις μεγάλου αριθμού εργαζόμενων μητέρων.

Με εγκυκλίους έχουν αποκλειστεί οι εργαζόμενες μητέρες σε Τράπεζες, Ασφαλιστικές Εταιρίες, Ναυτιλιακά Γραφεία και Πρακτορεία, μητέρες που είναι ασφαλισμένες στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όμως οι παροχές μητρότητας βάρυνανάλλους φορείς πχ τέως ΤΑΞΥ, ή μητέρες εργαζόμενες στο Δημόσιο Τομέα με σύμβαση ή συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου.

Ημερομηνία έναρξης της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας ορίζεται η επομένη της λήξης της άδειας κυοφορίας-λοχείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ή και της κανονικής αδείας (εφόσον αυτό είναι απαραίτητο με βάση τις ετήσιες προθεσμίες για την χορήγησή της) ή και της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας που προβλέπεται από το άρθρο 9 της ΕΓΣΣΕ των ετών 2004-2005.

Υπολογίζεται πως, υπό προϋποθέσεις, μια νέα μητέρα ασφαλισμένης το ΙΚΑ μπορεί να λάβει συνολικά έως και 14,5 μήνες άδεια. Να σημειωθεί ότι μπορεί να γίνει χρήση του συνόλου ή τμήματος της 6μηνης άδειας, χωρίς δυνατότητα μεταφοράς ή χρήσης της σε άλλη χρονική στιγμή.

Εφόσον ζητηθεί εγγράφως από την εργαζόμενη, ο εργοδότης δεν έχει δυνατότητα άρνησης.

Καθώς το «μισθό» τον καταβάλει ο ΟΑΕΔ, η ενδιαφερόμενη μητέρα, ή αντιπρόσωπός της, οφείλει να υποβάλλει αίτηση στην τοπική υπηρεσία του Οργανισμούς, στον τόπο κατοικίας της, προσκομίζοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

α. βεβαίωση εργοδότη, από την οποία θα προκύπτει η ενεργή εργασιακή σχέση κατά την έναρξη της άδειας μητρότητας, το είδος, η μορφή, η διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι μηνιαίες αποδοχές, η ημερομηνία πρόσληψης και προκειμένου για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου η ημερομηνία λήξης τους, καθώς και η λήψη της ετήσιας κανονικής άδειας, που ενδεχομένως χορηγήθηκε μετά την άδεια λοχείας ή την ισόχρονη προς το μειωμένο ωράριο άδειας. Το σχετικό έντυπο παρέχεται από τον ΟΑΕΔ ή αντλείται από την ιστοσελίδα του.

β. αντίγραφο απόφασης επιδόματος μητρότητας (κυοφορίας - λοχείας) από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

γ. υπεύθυνη δήλωση της δικαιούχου, με την οποία αναλαμβάνει την υποχρέωση να γνωστοποιήσει εντός 8 ημερών στην Υπηρεσία του ΟΑΕΔ οποιαδήποτε μεταβολή της εργασιακής της σχέσης. Στην ίδια δήλωση θα αναφέρονται ο αριθμός μητρώου της ασφαλισμένης στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ο αριθμός φορολογικού μητρώου
δ. αριθμός λογαριασμού (ΙΒΑΝ) Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος της δικαιούχου (φωτοτυπία της αντίστοιχης σελίδας του βιβλιαρίου τραπέζης).

Ο χρόνος απουσίας από την εργασία λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό της άδειας, της προϋπηρεσίας, τον καθορισμό της αμοιβής και της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης αλλά και κάθε δικαιώματος που απορρέει από τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας κλπ.

Παράλληλα, είναι και συντάξιμος χρόνος, αφού ο ΟΑΕΔ υποχρεούται να αποδίδει στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ τις προβλεπόμενες εισφορές για τον κλάδο σύνταξης. Η ειδική αυτή άδεια διακόπτεται εφόσον η δικαιούχος παραιτηθεί, προσληφθεί και απασχοληθεί από νέο εργοδότη, αν με αίτησή της ζητήσει τη διακοπή της, καθώς και σε κάθε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης, εντός του εξαμήνου.

Τελος επισημαίνεται ότι ισχύει απαγόρευση απόλυσης έως και ένα έτος από τον τοκετό, εκτός εάν ισχύει σπουδαίος λόγος ο οποίος δεν σχετίζεται με μειωμένη απόδοση της γυναίκας λόγω της βιολογικής της κατάστασης. Στην περίπτωση της ειδικής άδειας, ο πατέρας δεν μπορεί να κάνει χρήση του δικαιώματος.